به یاد شهدای کربلا (گریز به شهدای دفاع مقدّس)

آغلار آغلاماز

 

هر گلشنی خزانه دؤنن،  آغلار آغلاماز
بولبوللری  نوایه گلن، آغلار آغلاماز؟

بولبول که گؤردی دور زمان سولدوروب گولون
برگین توکوبدی باد خزان،آغلار آغلاماز


هر بیر جوان، غریب اؤله، یا کی شهـید اؤلا
القان ایچینده بی کس اؤلن، آغلار آغلاماز؟


قارداش یانیندا اؤلمییا تا باغلاسـین گؤزون
هم سنگری یانینـدا اؤلان، آغلار آغلاماز؟


هر بیر آنا‌، جوان بویودور، طوی ائـده اؤنا
طوی حجله گاهی باغلی قالان، آغلارآغلاماز؟


مادر گؤرنده، قانلی عبا ایچره اکبرین
لیلا کیمی، ائوی  یخیلان، آغلار آغلاماز؟


تازه جوان  قوجا آتانین چون عصاسی دور
الدن  اؤگون، عصاسی گئده ن، آغلارآغلاماز؟


قـــارداش که گـؤردی قـارداشی صــدپاره دوغـرانیب

ظلمیله  مشکه  قانی  دولان، آغلار آغـــلاماز؟


سال یادووه  سن، « انکسر ظهری» کلمه سین
حسین کیمی قددی  بوکولن، آغلار آغلاماز؟


باجی گؤره کی‌ قـارداشی  القانه غرق  اؤلوب
سکینه  تک  اؤ قلبی  یانان، آغلار آغلاماز؟


هر باجینون  کی یددی  جوان قارداشی اؤله
 زینب کیمی ائوی داغیلان، آغلار آغلاماز؟


هر بیر یتیم‌، جان  وئره بی کس خرابـه ده
بو محنتی  دئیـیب  ائشیدن، آغلار آغلاماز؟


قارداشی  یوخیدی قبر قازا  یا کفن  بیچـه
زینب کیمی اؤ قبری  قازان، آغلار آغلاماز؟


هر  بلبلی  کی گلشن  زهراده  سیر ائده
مختاری تک بو شرحی یازان‌، آغلار آغلاماز؟

در احوالات حضرت رقیّه (س) در خرابه ی شام

دایر به وفات حضرت رقیّـه (س)

سس دوشدی شهر شامه که بیر بینوا اؤلوب
ویرانه  ایچره  دردینه  اؤلموب دوا، اؤلوب

بیر اوچ یـــاشیـندا قیز نئجــه شیرین زبان بالا

بولبول کیمی گولوندن اولوبدور جدا اؤلوب                      

نیسگیللی جان وئروبدی، اؤلنـده دئیوب آجـام

                                    معلـــوم اولور آجینــدان اؤ بخـت قرا، اؤلوب    

                                  چؤخ آرزو ائدوبدی جوان قارداشیین اؤ قیز                               

                                             قلبیـنده داغ اکبـــر گلگون قبا  اؤلوب

قویموش باشینون آلتینــا بیر خشت پاره سیــن

                               زینب چکوبدی اوستـونه بیر بوریـا، اؤلــوب   

غسّــاله گلــدی غسـل وئره آغلادی دئـــدی

                            گویا وئـروبله بو قیـــزا زهــر جفــا، اؤلــوب

یا زهریلن اؤلـوبـــدی ویا چـوخ ویـروبدیلار

                           چؤخ ظلم ائدوبدی بو قیــزا شمر دغا، اؤلوب

 

  لای لای گفتن حضرت زینب بعد از وفات رقیّه (س)

جهاندا آتش غمـده یانان بـــالام، لای لای
یاناندا خیمه سـرا اؤدلانـان، بـــالام لای لای

آیاق یالین باش آچیق قمچیله ر قباقینــده

                        طناب ظلمـــه قولی باغلا نان، بــالام لای لای 

دانیش منیله بالا چؤخ شییرین زبانیـــدون     

                          منیله همدمیدون مهربـان، بـالام لای لای

خرابه ایچـره وئره ن جان اؤلن زمانینـــده

                             یانیندا بیر کسی هئچ اؤلمییان، بالام لای لای

بو نیسگیلون اورگیمده ن رقیـّه جان گئتمه ز

                                جنازه سی قوری یئرده قالان، بـــالام لای لای

بو باغلو قوللاریوا اؤلمیین بیبون قوربان

                                  جهاندا داغ غمـــه داغلانابیون، بالام لای لای

وطن، وطن دئدون امّا که گئتمه دون وطـنه

                                خرابه گوشه سین ائتدون مکان، بالام لای لای

                       گئجه قولاقیمه بیر سوز دئدون یانار قلبیم                          

                                        بو نیسگیل اؤلدی منه هر زمان، بالام لای لای

دئدون که عمّه قولاق وئر منیم وصیّتیـمه

                                   بو گئجه اؤلمه گیم اؤلدی عیان، بالام لای لای

                   اگر یــــزید کفن گوندره قبول ائلمه                            

                                    قبول ایلمــه دیـــم ناتوان، بــالام لای لای

دئدون منه کفن ایله،  بو کهنـه پیرهنی

                              غریبه چون کفــن اؤلماز آلان، بالام لای لای

  نه قارداشیم نه آتام وار مزاریمی قازسون

                             منی مزاریمه یؤخ دور قویان، بالام لای لای

        دئدون که عّمه منیم قبریمی قازارسان اوزون

                                     یانار بو سؤزلرووه هر مکان، بالام لای لای

    دئدون که قویما قویا شامیــان مــزاره منی

                                    بیزه شمادت ائـدوب شامیان بالام، لای لای  

                              دئدون که اکبـر آدین باش داشیما یاز عمـّه                          

                                           مــزاریمه اؤلا آدی نشان،  بالام لای لای   

یازار سنین غمووی شاعران چو مختـاری

                             اؤخورغمینده یانان نوحه خوان، بالام لای لای  


                                                    شعر از: مرحوم شیخ احمد مختاری        

چند شعر عاشورایی به زبان آذری


دایر به شهادت حضرت علی اکبـر(ع)


      دگمیش خزان یئلی گؤره سن هانسی گلشنه؟

                 بولبول وئروبدی سس سسه آه و نــواسی وار   


آیا کیمون جــوانی اؤلوب، اولمیوب کفن؟

                اگنین ده بلکه، اینـــدی ده قانلو لبـــاسی وار


آیا کیمون جـــوانی اؤلوب نعشی گلمیوب؟

          شاید یاراسی چؤخدی، ساغالمـاز یاراسی وار   


کیم دور وصیّتی یازولوب قوش قنــــــادینا؟

             چونکه بیلــور، اؤنون گؤزو یولدا، آناسی وار 

سس دوشدی خیمه گاهه، حسین گتدی اکبرین

               امّـــا حسین محاسینی نین  قان حنــاسی وار

آلموش قوجاقه مرکبون اوستونده اکبــرین

                 قانلو عبـا ایچینــده دی قانلـو عبـــــاسی وار


قوش شهپرینده یاده سالوب بیر به بیر یازوب

                     یاده سالوب وطن ده نئچـــه اقـــرباسی وار


با جیلارین خیاله سالوب جان وئره ن زمان

                             چونکه بیلور اؤلونجه باشین داقـــراسی وار


آری رقیّـــه تاکه اؤلـــونجن دئــــدی علی!

          باجــون اؤلـور، اورک ده ولی مدّعاسی وار 


جانیم یئتوب دوداقه گلوب باغلاسان گوزوم

               اؤندا یارالی قلبیمــون اکبــــر، صفـــاسی وار


مختــاری یاز رقیـّه غمین نوحه خوانه وئر

                    ذکر ایله سون اؤمجلس ارا، که عــزاسی وار

 


زبانحال حضرت لیلا در شهادت علی اکبر (ع)


                               اؤ قانلو گوزلرون آچ یاتمــا نوجوانیــــم علی                                      
                که ای گـوزوم ایشیقی، طاقت وتوانیـــم علی 

اورک ده داغووی چک مک، منه چتین دی بالا

              که سنده ن آیری سینا ،یؤخدی بیرگمــانیم علی 


یارالی جـــانووه قربان ائوی داغیلمــوش آنان

                یانــوب خیام لـریم ،گئتــــدی آشیانیــــم علی   


عزیزیدیم که سنون تک جــوان بالا واریدی

               اؤغولسوز ائتدی فلک، گئتدی اؤل زمانیم علی


گئده نده هوشه آدون دلـده ازبریم دی بالا

                 گلنده هوشه، چیخار عرشـه جک فغانیم علی  


سنه طوی ایلمــه دیم شــــاد اولمــادی قلبیـم

               سنــون عروســـون اولا، بلکه همـــزبانیم علی


نه قارداشیـــم نه ائلیم وار، علی اؤزون بیلوسن

              غریبه بیرآنووام، یؤخـــدی هئچ کسـانیم علی


وئره نده جان دئدیم اکبر باشیم دیزاوسته آلار

                   باخام اؤنون اوزینه شاد اؤلا روانیم علی  

اؤغولسوز اؤلسه آنا قبرینی قازان کیم اولار؟

              اؤغول کیمی کیم اولار، حالیمه یانانیم علی  


گلــوب بقیــــده هامی آغلیـــار اؤلن لرینــه

                  منیم هئچ اولمیاجاق، یادینا سالانیم علی  

یازار منیم غمیمی داغدیــــــده مختـــاری

                    اوخوللا بـزم عـزا ایچره، نوحه خوانیم علی


 زبانحــال حضرت زینب (س) در غارت خیام

                           

ای نامـــدار قـــــافله ســـــالار، هــــارداسان؟

                         اؤد ویردی خیمه گاهووه کفّـار، هارداســــان؟


امــــداد وقتی دور آتام اوغلان لاری گلــون

                          یؤخ زینبــــه بـــو گونده هوادار، هـارداســان؟  


باب الحــــــوائج آدلـــی و باب المـــرادسن

                         باب المـــــراد تئــز گل علمدار، هـارداسـان؟


ای پادشـــــاه دار فنـــــا ،عـــالـــــم بقـــــا

                               یانــــدی شــرار ظلمیله دربار، هــارداســـان؟

اشعار از ذاکر اهل بیت(ع): مرحوم شیخ احمد مختاری



ای فلک...

 ای فلک!  ظلـــم وستـــــم خانه سین آباد ائله دون
حقّـی تکذیب ائلیین ظا لیمــــه،  امــداد ائلــه دون

گؤر نئجه داغ چکـــــوب سیـنـه ی پیغمبـــــره سن
آل سفـیـــــانی یزیدون اورگین  شـــاد ائلــه دون

سبــــط پاک شـــــه لــولاکی، عالــــم ده  یخوب
هامی عا لم لری ماتـــــم زده ایـجــــــاد ائـلــه دون

مـــوجب خلقت افـــــلاک وسمـــــاواتی یخــوب 
شمــــرتک ظا لیمی، اؤل بی کســـــه جلّاد ائله دون

داغ دیـــده ائلــه دون،  زینب لـن لیــــــــــــلا نـی
شبـه پیغمبــر، علی اکبــــــری ناشــــاد ائـلــه دون

ای فلک ،‌ تـــازه عـــــروسی ائلـه دون قـــاره دواق
قان حنـــــا ایله اؤ گون، قاسمی دامـــــاد ائـلـه دون

یددی قـــارداش داغی قلبین ده، خانــــم زینبـه باخ
کیمی عا لـــم ده بئله خـــــانه سی بر بـاد ائلــه دون؟

شعر از ذاکر اهل بیت علیهم السلام: مرحوم شیخ احمد مختاری

بررسی و تحلیل شعر عاشورایی اردبیل با تأکید بر اشعار شیخ احمد مختاری

چکیده

مرثیه­ سرایی در تاریخ آذربایجان از قدمتی بسیار برخوردار است و حماسۀ حسینی، بخش قابل توجّهی از ادبیات سنّتیِ آذری­ها را به خود اختصاص داده ­است.شهر اردبیل، محلّ استقرار صفویان، پایتخت تشیّع بوده ­است. این مقاله بر آن است تا ضمن معرّفی یکی از شاعران عاشورایی اردبیل، مروری بر سیر تاریخی ادبیّات عاشورایی و نوحه ­سرایی در این استان داشته باشد و مختصّات شعر عاشورایی این منطقه را از نظرگاه قالب و محتوا تحلیل و تبیین کند.«شیخ احمد مختاری» یکی از شعرا و فضلای استان اردبیل، صاحب کتاب«ارمغان مختاری» است... 

ادامه مطلب ...